萬盛學電腦網

您现在的位置: 萬盛學電腦網 >> 程式設計 >  >> 腳本程式專題 >> JavaScript

JavaScript 觀察者與發布訂閱模式完整實現:事件總線、解耦架構與 TypeScript 型別安全

觀察者模式與發布訂閱模式是解耦模組間通訊的核心模式。本文從零實現 ObserverList、Subject、PubSub 核心類別,對比兩者差異,並提供生產級事件總線、TypeScript 泛型版本與 Vue/React 整合範例。

核心區別

| 維度 | 觀察者模式 | 發布訂閱模式 | |------|------------|--------------| | 耦合度 | 觀察者直接訂閱主題 | 透過事件總線/調度中心中介,**完全解耦** | | 知曉度 | 主題知曉觀察者介面 | 發布者/訂閱者互不知曉 | | 同步性 | 通常同步通知 | 可同步/非同步、可跨進程 | | 適用 | 單一主體、穩定觀察者群 | 多模組、動態訂閱、跨上下文 |

觀察者模式實現

class ObserverList {
  constructor() { this.list = []; }
  add(obj) { return this.list.push(obj); }
  remove(obj) { 
    const idx = this.list.indexOf(obj);
    if (idx > -1) this.list.splice(idx, 1);
  }
  get(index) { return this.list[index]; }
  count() { return this.list.length; }
}

class Subject {
  constructor() { this.observers = new ObserverList(); }
  
  addObserver(observer) { this.observers.add(observer); }
  removeObserver(observer) { this.observers.remove(observer); }
  
  notify(context) {
    for (let i = 0; i < this.observers.count(); i++) {
      this.observers.get(i).update(context);
    }
  }
}

// 使用
const subject = new Subject();
const observer1 = { update: (ctx) => console.log('O1:', ctx) };
const observer2 = { update: (ctx) => console.log('O2:', ctx) };
subject.addObserver(observer1);
subject.addObserver(observer2);
subject.notify({ event: 'dataChanged', payload: 123 });
// O1: {event: 'dataChanged', payload: 123}
// O2: {event: 'dataChanged', payload: 123}

發布訂閱模式 (PubSub) 實現

class PubSub {
  constructor() {
    this.topics = Object.create(null); // 無原型物體,避免原型污染
    this.subUid = -1;
  }

  // 訂閱:返回 token 用於取消訂閱
  subscribe(topic, func) {
    if (!this.topics[topic]) this.topics[topic] = [];
    const token = `sub_${++this.subUid}_${Date.now()}`;
    this.topics[topic].push({ token, func });
    return token;
  }

  // 發布:同步執行所有訂閱者
  publish(topic, args) {
    const subscribers = this.topics[topic];
    if (!subscribers || !subscribers.length) return false;
    
    // 複製陣列防止訂閱者在回呼中修改原陣列
    [...subscribers].forEach(({ func }) => {
      try { func(topic, args); } 
      catch (e) { console.error(`PubSub error in ${topic}:`, e); }
    });
    return true;
  }

  // 非同步發布 (微任務隊列)
  publishAsync(topic, args) {
    const subscribers = this.topics[topic];
    if (!subscribers?.length) return Promise.resolve(false);
    return Promise.all(
      [...subscribers].map(({ func }) => 
        Promise.resolve().then(() => func(topic, args)).catch(console.error)
      )
    ).then(() => true);
  }

  // 取消訂閱
  unsubscribe(token) {
    for (const topic in this.topics) {
      const idx = this.topics[topic].findIndex(s => s.token === token);
      if (idx > -1) {
        this.topics[topic].splice(idx, 1);
        if (!this.topics[topic].length) delete this.topics[topic];
        return token;
      }
    }
    return false;
  }

  // 清空主題
  clear(topic) {
    if (topic) delete this.topics[topic];
    else this.topics = Object.create(null);
  }
}

// 全域事件總線單例
export const eventBus = new PubSub();

TypeScript 泛型強型別版

type EventMap = {
  'user:login': { userId: string; timestamp: number };
  'user:logout': { userId: string };
  'cart:update': { items: CartItem[]; total: number };
};

type EventCallback = (data: T) => void;

class TypedEventBus {
  private subscribers = new Map}>>();
  private idCounter = 0;

  subscribe(topic: K, cb: EventCallback): number {
    const id = ++this.idCounter;
    if (!this.subscribers.has(topic)) this.subscribers.set(topic, new Set());
    this.subscribers.get(topic)!.add({ id, cb });
    return id;
  }

  publish(topic: K, data: EventMap[K]): void {
    this.subscribers.get(topic)?.forEach(({ cb }) => {
      try { cb(data); } catch (e) { console.error(e); }
    });
  }

  unsubscribe(id: number): boolean {
    for (const set of this.subscribers.values()) {
      for (const sub of set) {
        if (sub.id === id) return set.delete(sub);
      }
    }
    return false;
  }
}

export const typedBus = new TypedEventBus();

// 使用:完整型別推導
typedBus.subscribe('user:login', ({ userId }) => console.log(`User ${userId} logged in`));
typedBus.publish('user:login', { userId: 'u123', timestamp: Date.now() }); // ✅
// typedBus.publish('user:login', { foo: 'bar' }); // ❌ TypeScript 編譯錯誤

實戰應用場景

  • 跨元件通訊:非父子元件、微前端子應用間通訊。
  • 副作用集中管理:API 呼叫、日誌、分析追蹤、通知彈窗,在業務邏輯外以事件觸發。
  • 插件/擴展系統:核心發布 plugin:register,插件訂閱並註冊自身能力。
  • 狀態管理替代輕量方案:簡單專案無需 Redux/Vuex,事件總線足夠。

記憶體洩漏防範

  • 組件銷毀時 **必須** unsubscribe(token)。
  • 使用 WeakMap 儲存訂閱關係(Key 為觀察者物件),觀察者被 GC 時自動釋放。
  • 避免在訂閱回呼中捕獲大型閉包變數。

掌握觀察者與發布訂閱,能構建鬆耦合、高擴展、易測試的前端架構。

copyright © 萬盛學電腦網 all rights reserved