身分證字號是中文系統最常見的實名驗證欄位。前端即時驗證能大幅減少後端無效請求,提升用戶體驗。本文詳細解析 15 位舊版與 18 位新版編碼規則,提供兩個版本的完整驗證程式碼(教學版與生產優化版),並說明關鍵邏輯與避坑點。
| 版本 | 結構 | 說明 |
|---|---|---|
| 15 位 (舊版) | dddddd yymmdd xx p | 地址碼(6) + 出生年月日(6) + 順序碼(2) + 性別(1:奇男偶女) |
| 18 位 (新版) | dddddd yyyymmdd xxx y | 地址碼(6) + 出生年月日(8) + 順序碼(3:奇男偶女) + 校驗碼(1) |
// 從右往左第 2~18 位 (共 17 位) 的加權因子
const WI = [7, 9, 10, 5, 8, 4, 2, 1, 6, 3, 7, 9, 10, 5, 8, 4, 2];
// 校驗碼對照表 (索引 = 加權和 % 11)
const VALIDATE_CODE = ['1', '0', 'X', '9', '8', '7', '6', '5', '4', '3', '2'];
// 索引: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
// 值: 1 0 X 9 8 7 6 5 4 3 2
/**
* 身分證字號驗證主函式 (教學版)
* @param {string} idCard - 身分證字號
* @returns {boolean}
*/
function IdCardValidate(idCard) {
idCard = trim(idCard.replace(/\s/g, '')); // 去除空白
if (idCard.length === 15) {
return isValidityBrithBy15IdCard(idCard);
} else if (idCard.length === 18) {
var arr = idCard.split('');
return isValidityBrithBy18IdCard(idCard) && isTrueValidateCodeBy18IdCard(arr);
}
return false;
}
/** 18 位校驗碼驗證 */
function isTrueValidateCodeBy18IdCard(arr) {
var sum = 0;
// 最後一位 X 處理
if (arr[17].toLowerCase() === 'x') arr[17] = 10;
for (var i = 0; i < 17; i++) {
sum += WI[i] * parseInt(arr[i], 10);
}
var mod = sum % 11;
return arr[17] == VALIDATE_CODE[mod]; // 字串比較,'X' === 'X'
}
/** 18 位生日驗證 */
function isValidityBrithBy18IdCard(idCard) {
var year = parseInt(idCard.substring(6, 10), 10);
var month = parseInt(idCard.substring(10, 12), 10);
var day = parseInt(idCard.substring(12, 14), 10);
var date = new Date(year, month - 1, day);
// getFullYear 避免千年蟲問題
return date.getFullYear() === year &&
date.getMonth() === month - 1 &&
date.getDate() === day;
}
/** 15 位生日驗證 (年份補 19) */
function isValidityBrithBy15IdCard(idCard) {
var year = parseInt('19' + idCard.substring(6, 8), 10);
var month = parseInt(idCard.substring(8, 10), 10);
var day = parseInt(idCard.substring(10, 12), 10);
var date = new Date(year, month - 1, day);
// 舊版身分證年份 < 2000,getYear() 回傳年份-1900 正好吻合
return date.getYear() === year - 1900 &&
date.getMonth() === month - 1 &&
date.getDate() === day;
}
/** 判斷性別 */
function maleOrFemaleByIdCard(idCard) {
idCard = trim(idCard.replace(/\s/g, ''));
if (idCard.length === 15) {
return parseInt(idCard.charAt(14), 10) % 2 === 0 ? 'female' : 'male';
} else if (idCard.length === 18) {
// 第 17 位 (索引 16) 為順序碼倒數第二位,實際性別碼為第 17 位
return parseInt(idCard.charAt(16), 10) % 2 === 0 ? 'female' : 'male';
}
return null;
}
/** 去除首尾空白 */
function trim(str) {
return str.replace(/(^\s*)|(\s*$)/g, '');
}
/**
* 身分證字號驗證 (生產優化版)
* @param {string} num - 身分證字號
* @returns {boolean}
*/
function checkIdcard(num) {
if (!num) return false;
num = num.toUpperCase().trim();
// 1. 格式快速篩選:15 位全數字 | 18 位前 17 數字 + 最後數字或 X
if (!/^(?:\d{15}|\d{17}[\dX])$/.test(num)) return false;
// 2. 統一轉為 18 位處理
if (num.length === 15) {
num = convert15to18(num);
if (!num) return false; // 生日非法
}
// 3. 生日驗證 (18 位)
var year = parseInt(num.substr(6, 4), 10);
var month = parseInt(num.substr(10, 2), 10);
var day = parseInt(num.substr(12, 2), 10);
var date = new Date(year, month - 1, day);
if (date.getFullYear() !== year || date.getMonth() !== month - 1 || date.getDate() !== day) {
return false;
}
// 4. 校驗碼驗證
var sum = 0;
for (var i = 0; i < 17; i++) {
sum += WI[i] * parseInt(num.charAt(i), 10);
}
var checkCode = VALIDATE_CODE[sum % 11];
return num.charAt(17) === checkCode;
}
/** 15 位轉 18 位 (含校驗碼計算) */
function convert15to18(id15) {
var year = parseInt('19' + id15.substr(6, 2), 10);
var month = parseInt(id15.substr(8, 2), 10);
var day = parseInt(id15.substr(10, 2), 10);
var date = new Date(year, month - 1, day);
if (date.getFullYear() !== year || date.getMonth() !== month - 1 || date.getDate() !== day) {
return null; // 生日非法
}
var id17 = id15.substr(0, 6) + '19' + id15.substr(6);
var sum = 0;
for (var i = 0; i < 17; i++) {
sum += WI[i] * parseInt(id17.charAt(i), 10);
}
return id17 + VALIDATE_CODE[sum % 11];
}
<input type="text" id="idcard" placeholder="請輸入身分證字號" maxlength="18" />
<button onclick="validate()">驗證</button>
<div id="result"></div>
<script>
function validate() {
var val = document.getElementById('idcard').value;
var ok = checkIdcard(val);
var gender = ok ? maleOrFemaleByIdCard(val) : '—';
document.getElementById('result').innerHTML =
'格式: ' + (ok ? '✅ 合法' : '❌ 不合法') +
' | 性別: ' + (gender === 'male' ? '男' : gender === 'female' ? '女' : '—');
}
// 測試資料 (僅供演示,非真實身分證)
var testCases = [
'110105199003078531', // 合法 18 位
'11010519900307853X', // 合法 18 位 (X)
'110105900307853', // 合法 15 位
'110105199002291234', // 非法: 1990 無 2/29
'123456789012345678', // 非法: 校驗碼錯誤
'abcdefghijklmnopqr' // 非法: 格式錯誤
];
testCases.forEach(function (tc) {
console.log(tc, checkIdcard(tc), maleOrFemaleByIdCard(tc));
});
</script>
前 6 位為行政區劃代碼 (GB/T 2260),可整合最新代碼庫驗證:
// 簡易版:載入 JSON 代碼表
var AREA_CODES = { "110105": "北京市朝陽區", "310115": "上海市浦東新區" /*, ...*/ };
function validateAreaCode(idCard) {
var code = idCard.substr(0, 6);
return !!AREA_CODES[code];
}
完整代碼表可從民政部官網或 GitHub 開源專案 (如 china-division) 獲取,定期更新。
toUpperCase() 處理。replace(/\s/g, '')。getFullYear(),15 位用 getYear() (年份-1900)。interface IdCardResult {
valid: boolean;
gender: 'male' | 'female' | null;
birthday: string | null; // YYYY-MM-DD
areaCode: string | null;
areaName: string | null;
}
function validateIdCard(idCard: string): IdCardResult {
// 實作...
}
將驗證邏輯封裝為獨立模組,配合單元測試覆蓋邊界案例,即可在專案中安心複用。