萬盛學電腦網

您现在的位置: 萬盛學電腦網 >> 程式設計 >  >> 網路程式設計 >> Android 開發

Android 選單系統完整指南:選項、上下文、子選單與現代替代方案

Android 選單系統架構

Android 提供三種標準選單類型,雖然 Material Design 推薦使用 Toolbar/ActionBar + PopupMenu/BottomSheet,但理解傳統選單機制對維護舊專案、特定場景仍有價值。

三大選單類型對比

類型觸發方式顯示位置適用場景API 狀態
Options Menu (選項選單) Menu 鍵 / Toolbar 溢出選單 螢幕底部/Toolbar 右側 全域主要功能:設定、搜尋、新增、關於 支援中,建議用 Toolbar
Context Menu (上下文選單) 長按 View View 正上方浮動 列表項目操作:刪除、編輯、分享、複製 支援中,建議用 Contextual Action Mode
Sub Menu (子選單) 選單項目展開 父選單旁彈出 分組相關功能:匯出格式、排序方式 支援中,建議用 Dropdown/PopupMenu

選項選單 (Options Menu) 完整實作

XML 定義選單資源 (推薦)

<!-- res/menu/main_menu.xml -->
<menu xmlns:android="https://schemas.android.com/apk/res/android"
    xmlns:app="https://schemas.android.com/apk/res-auto">
    
    <item
        android:id="@+id/action_search"
        android:icon="@drawable/ic_search"
        android:title="@string/search"
        app:showAsAction="ifRoom|collapseActionView"
        app:actionViewClass="androidx.appcompat.widget.SearchView" />
    
    <item
        android:id="@+id/action_add"
        android:icon="@drawable/ic_add"
        android:title="@string/add"
        app:showAsAction="ifRoom" />
    
    <item
        android:id="@+id/action_filter"
        android:icon="@drawable/ic_filter"
        android:title="@string/filter"
        app:showAsAction="never" />
    
    <!-- 子選單範例 -->
    <item
        android:id="@+id/action_export"
        android:title="@string/export"
        app:showAsAction="never">
        <menu>
            <item android:id="@+id/export_pdf" android:title="PDF" />
            <item android:id="@+id/export_excel" android:title="Excel" />
            <item android:id="@+id/export_csv" android:title="CSV" />
        </menu>
    </item>
    
    <item
        android:id="@+id/action_settings"
        android:title="@string/settings"
        app:showAsAction="never" />
        
    <item
        android:id="@+id/action_help"
        android:title="@string/help"
        app:showAsAction="never" />
</menu>

Activity 中建立與處理

public class MainActivity extends AppCompatActivity {
    private MenuItem searchItem;
    private SearchView searchView;

    @Override
    public boolean onCreateOptionsMenu(Menu menu) {
        // 膨脹選單資源
        getMenuInflater().inflate(R.menu.main_menu, menu);
        
        // 取得 SearchView 並配置
        searchItem = menu.findItem(R.id.action_search);
        searchView = (SearchView) searchItem.getActionView();
        searchView.setOnQueryTextListener(new SearchView.OnQueryTextListener() {
            @Override
            public boolean onQueryTextSubmit(String query) {
                performSearch(query);
                return true;
            }
            @Override
            public boolean onQueryTextChange(String newText) {
                return false;
            }
        });
        
        // 動態修改選單項目
        MenuItem filterItem = menu.findItem(R.id.action_filter);
        filterItem.setVisible(hasFilterableData());
        
        return true;
    }

    @Override
    public boolean onPrepareOptionsMenu(Menu menu) {
        // 每次選單顯示前調用,可動態啟用/停用項目
        MenuItem addItem = menu.findItem(R.id.action_add);
        addItem.setEnabled(canAddNewItem());
        return super.onPrepareOptionsMenu(menu);
    }

    @Override
    public boolean onOptionsItemSelected(@NonNull MenuItem item) {
        int id = item.getItemId();
        if (id == R.id.action_add) {
            showAddDialog();
            return true;
        } else if (id == R.id.action_settings) {
            startActivity(new Intent(this, SettingsActivity.class));
            return true;
        } else if (id == R.id.export_pdf) {
            exportData(ExportFormat.PDF);
            return true;
        } else if (id == R.id.export_excel) {
            exportData(ExportFormat.EXCEL);
            return true;
        } else if (id == R.id.export_csv) {
            exportData(ExportFormat.CSV);
            return true;
        }
        return super.onOptionsItemSelected(item);
    }

    @Override
    public void onOptionsMenuClosed(@NonNull Menu menu) {
        super.onOptionsMenuClosed(menu);
        // 選單關閉時的清理工作
        if (searchView != null && !searchView.isIconified()) {
            searchView.setIconified(true);
        }
    }
}

上下文選單 (Context Menu) 與現代替代方案

傳統 Context Menu 實作

public class ListActivity extends AppCompatActivity {
    private ListView listView;
    private List items = new ArrayList<>();

    @Override
    protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) {
        super.onCreate(savedInstanceState);
        setContentView(R.layout.activity_list);
        
        listView = findViewById(R.id.list_view);
        // 為 ListView 註冊上下文選單
        registerForContextMenu(listView);
    }

    @Override
    public void onCreateContextMenu(ContextMenu menu, View v, ContextMenu.ContextMenuInfo menuInfo) {
        super.onCreateContextMenu(menu, v, menuInfo);
        if (v.getId() == R.id.list_view) {
            AdapterView.AdapterContextMenuInfo info = (AdapterView.AdapterContextMenuInfo) menuInfo;
            String selectedItem = items.get(info.position);
            menu.setHeaderTitle("操作: " + selectedItem);
            getMenuInflater().inflate(R.menu.context_menu_list, menu);
        }
    }

    @Override
    public boolean onContextItemSelected(@NonNull MenuItem item) {
        AdapterView.AdapterContextMenuInfo info = (AdapterView.AdapterContextMenuInfo) item.getMenuInfo();
        int position = info.position;
        
        int id = item.getItemId();
        if (id == R.id.context_edit) {
            editItem(position);
            return true;
        } else if (id == R.id.context_delete) {
            deleteItem(position);
            return true;
        } else if (id == R.id.context_share) {
            shareItem(position);
            return true;
        }
        return super.onContextItemSelected(item);
    }
}

現代替代方案:Contextual Action Mode (CAB) - 推薦

Action Mode 提供頂部動作列、多選支援、更符合 Material Design:

public class ModernListActivity extends AppCompatActivity 
        implements AbsListView.MultiChoiceModeListener {
    
    private ListView listView;
    private ListAdapter adapter;
    private ActionMode actionMode;

    @Override
    protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) {
        super.onCreate(savedInstanceState);
        setContentView(R.layout.activity_list);
        
        listView = findViewById(R.id.list_view);
        listView.setChoiceMode(ListView.CHOICE_MODE_MULTIPLE_MODAL);
        listView.setMultiChoiceModeListener(this);
    }

    @Override
    public boolean onCreateActionMode(ActionMode mode, Menu menu) {
        MenuInflater inflater = mode.getMenuInflater();
        inflater.inflate(R.menu.context_menu_list, menu);
        return true;
    }

    @Override
    public boolean onPrepareActionMode(ActionMode mode, Menu menu) {
        return false;
    }

    @Override
    public boolean onActionItemClicked(ActionMode mode, MenuItem item) {
        // 取得所有選中的項目位置
        SparseBooleanArray checked = listView.getCheckedItemPositions();
        List selectedPositions = new ArrayList<>();
        for (int i = 0; i < checked.size(); i++) {
            if (checked.valueAt(i)) selectedPositions.add(checked.keyAt(i));
        }
        
        int id = item.getItemId();
        if (id == R.id.context_delete) {
            deleteItems(selectedPositions);
            mode.finish(); // 結束 Action Mode
            return true;
        } else if (id == R.id.context_share) {
            shareItems(selectedPositions);
            mode.finish();
            return true;
        }
        return false;
    }

    @Override
    public void onDestroyActionMode(ActionMode mode) {
        this.actionMode = null;
        // 清除選中狀態
        listView.clearChoices();
    }

    @Override
    public void onItemCheckedStateChanged(ActionMode mode, int position, long id, boolean checked) {
        // 更新標題顯示選中數量
        int count = listView.getCheckedItemCount();
        mode.setTitle(count + " 項目已選取");
    }
}

PopupMenu 與 DropdownMenu (現代彈出選單)

適用於 Toolbar 按鈕、浮動按鈕、任意 View 錨點:

public void showPopupMenu(View anchorView) {
    PopupMenu popup = new PopupMenu(this, anchorView, Gravity.END);
    popup.getMenuInflater().inflate(R.menu.popup_menu, popup.getMenu());
    
    // 動態修改
    popup.getMenu().findItem(R.id.popup_delete).setVisible(canDelete());
    
    popup.setOnMenuItemClickListener(item -> {
        int id = item.getItemId();
        if (id == R.id.popup_edit) { editCurrentItem(); return true; }
        if (id == R.id.popup_delete) { deleteCurrentItem(); return true; }
        if (id == R.id.popup_copy) { copyCurrentItem(); return true; }
        return false;
    });
    
    popup.setOnDismissListener(menu -> { /* 清理 */ });
    popup.show();
}

// Material Design 3: MenuAnchor + DropdownMenu (Compose)
/*
@Composable
fun DropdownMenuExample() {
    var expanded by remember { mutableStateOf(false) }
    val anchor = remember { MenuAnchor() }
    
    Box(modifier = Modifier.fillMaxSize()) {
        Button(onClick = { expanded = true }) { Text("更多選項") }
        
        DropdownMenu(expanded = expanded, onDismissRequest = { expanded = false }) {
            DropdownMenuItem(text = { Text("編輯") }, onClick = { edit(); expanded = false })
            DropdownMenuItem(text = { Text("刪除") }, onClick = { delete(); expanded = false })
            HorizontalDivider()
            DropdownMenuItem(text = { Text("屬性") }, onClick = { properties(); expanded = false })
        }
    }
}
*/

選單設計最佳實踐

  1. 優先使用 Toolbar + Menu Resource:XML 定義、型別安全、易維護
  2. 長按操作改用 Action Mode:支援多選、視覺回饋佳、符合 Material Design
  3. 動態選單項目:在 onPrepareOptionsMenu 中根據狀態顯示/隱藏/啟用/停用
  4. 圖示規範:24x24 dp、Material Icons 風格、支援深色模式
  5. 快捷鍵支援:android:alphabeticShortcut、android:numericShortcut (實體鍵盤裝置)
  6. 分組與排序:android:orderInCategory、groupId 管理

Compose 時代的選單實作

@Composable
fun ToolbarMenuExample() {
    var searchText by remember { mutableStateOf("") }
    
    TopAppBar(
        title = { Text("應用標題") },
        actions = {
            IconButton(onClick = { /* 搜尋 */ }) {
                Icon(Icons.Default.Search, contentDescription = "搜尋")
            }
            IconButton(onClick = { /* 新增 */ }) {
                Icon(Icons.Default.Add, contentDescription = "新增")
            }
            // 溢出選單
            DropdownMenu(
                expanded = expanded,
                onDismissRequest = { expanded = false }
            ) {
                DropdownMenuItem(
                    text = { Text("設定") },
                    onClick = { navigateToSettings(); expanded = false }
                )
                DropdownMenuItem(
                    text = { Text("說明") },
                    onClick = { showHelp(); expanded = false }
                )
            }
        }
    )
}

總結

Android 選單系統從傳統三類選單演進至 Toolbar/ActionBar、Contextual Action Mode、PopupMenu/DropdownMenu。新專案建議:

  • 主導航功能 → Toolbar/BottomNavigationView
  • 列表項目操作 → Contextual Action Mode (CAB)
  • 錨點彈出選單 → PopupMenu (View) / DropdownMenu (Compose)
  • 複雜分層選單 → Navigation Drawer / BottomSheet

理解傳統機制有助於維護舊碼,但新開發請擁抱現代 Material Design 元件。

copyright © 萬盛學電腦網 all rights reserved