Android 提供三種標準選單類型,雖然 Material Design 推薦使用 Toolbar/ActionBar + PopupMenu/BottomSheet,但理解傳統選單機制對維護舊專案、特定場景仍有價值。
| 類型 | 觸發方式 | 顯示位置 | 適用場景 | API 狀態 |
|---|---|---|---|---|
| Options Menu (選項選單) | Menu 鍵 / Toolbar 溢出選單 | 螢幕底部/Toolbar 右側 | 全域主要功能:設定、搜尋、新增、關於 | 支援中,建議用 Toolbar |
| Context Menu (上下文選單) | 長按 View | View 正上方浮動 | 列表項目操作:刪除、編輯、分享、複製 | 支援中,建議用 Contextual Action Mode |
| Sub Menu (子選單) | 選單項目展開 | 父選單旁彈出 | 分組相關功能:匯出格式、排序方式 | 支援中,建議用 Dropdown/PopupMenu |
<!-- res/menu/main_menu.xml -->
<menu xmlns:android="https://schemas.android.com/apk/res/android"
xmlns:app="https://schemas.android.com/apk/res-auto">
<item
android:id="@+id/action_search"
android:icon="@drawable/ic_search"
android:title="@string/search"
app:showAsAction="ifRoom|collapseActionView"
app:actionViewClass="androidx.appcompat.widget.SearchView" />
<item
android:id="@+id/action_add"
android:icon="@drawable/ic_add"
android:title="@string/add"
app:showAsAction="ifRoom" />
<item
android:id="@+id/action_filter"
android:icon="@drawable/ic_filter"
android:title="@string/filter"
app:showAsAction="never" />
<!-- 子選單範例 -->
<item
android:id="@+id/action_export"
android:title="@string/export"
app:showAsAction="never">
<menu>
<item android:id="@+id/export_pdf" android:title="PDF" />
<item android:id="@+id/export_excel" android:title="Excel" />
<item android:id="@+id/export_csv" android:title="CSV" />
</menu>
</item>
<item
android:id="@+id/action_settings"
android:title="@string/settings"
app:showAsAction="never" />
<item
android:id="@+id/action_help"
android:title="@string/help"
app:showAsAction="never" />
</menu>
public class MainActivity extends AppCompatActivity {
private MenuItem searchItem;
private SearchView searchView;
@Override
public boolean onCreateOptionsMenu(Menu menu) {
// 膨脹選單資源
getMenuInflater().inflate(R.menu.main_menu, menu);
// 取得 SearchView 並配置
searchItem = menu.findItem(R.id.action_search);
searchView = (SearchView) searchItem.getActionView();
searchView.setOnQueryTextListener(new SearchView.OnQueryTextListener() {
@Override
public boolean onQueryTextSubmit(String query) {
performSearch(query);
return true;
}
@Override
public boolean onQueryTextChange(String newText) {
return false;
}
});
// 動態修改選單項目
MenuItem filterItem = menu.findItem(R.id.action_filter);
filterItem.setVisible(hasFilterableData());
return true;
}
@Override
public boolean onPrepareOptionsMenu(Menu menu) {
// 每次選單顯示前調用,可動態啟用/停用項目
MenuItem addItem = menu.findItem(R.id.action_add);
addItem.setEnabled(canAddNewItem());
return super.onPrepareOptionsMenu(menu);
}
@Override
public boolean onOptionsItemSelected(@NonNull MenuItem item) {
int id = item.getItemId();
if (id == R.id.action_add) {
showAddDialog();
return true;
} else if (id == R.id.action_settings) {
startActivity(new Intent(this, SettingsActivity.class));
return true;
} else if (id == R.id.export_pdf) {
exportData(ExportFormat.PDF);
return true;
} else if (id == R.id.export_excel) {
exportData(ExportFormat.EXCEL);
return true;
} else if (id == R.id.export_csv) {
exportData(ExportFormat.CSV);
return true;
}
return super.onOptionsItemSelected(item);
}
@Override
public void onOptionsMenuClosed(@NonNull Menu menu) {
super.onOptionsMenuClosed(menu);
// 選單關閉時的清理工作
if (searchView != null && !searchView.isIconified()) {
searchView.setIconified(true);
}
}
}
public class ListActivity extends AppCompatActivity {
private ListView listView;
private List items = new ArrayList<>();
@Override
protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) {
super.onCreate(savedInstanceState);
setContentView(R.layout.activity_list);
listView = findViewById(R.id.list_view);
// 為 ListView 註冊上下文選單
registerForContextMenu(listView);
}
@Override
public void onCreateContextMenu(ContextMenu menu, View v, ContextMenu.ContextMenuInfo menuInfo) {
super.onCreateContextMenu(menu, v, menuInfo);
if (v.getId() == R.id.list_view) {
AdapterView.AdapterContextMenuInfo info = (AdapterView.AdapterContextMenuInfo) menuInfo;
String selectedItem = items.get(info.position);
menu.setHeaderTitle("操作: " + selectedItem);
getMenuInflater().inflate(R.menu.context_menu_list, menu);
}
}
@Override
public boolean onContextItemSelected(@NonNull MenuItem item) {
AdapterView.AdapterContextMenuInfo info = (AdapterView.AdapterContextMenuInfo) item.getMenuInfo();
int position = info.position;
int id = item.getItemId();
if (id == R.id.context_edit) {
editItem(position);
return true;
} else if (id == R.id.context_delete) {
deleteItem(position);
return true;
} else if (id == R.id.context_share) {
shareItem(position);
return true;
}
return super.onContextItemSelected(item);
}
}
Action Mode 提供頂部動作列、多選支援、更符合 Material Design:
public class ModernListActivity extends AppCompatActivity
implements AbsListView.MultiChoiceModeListener {
private ListView listView;
private ListAdapter adapter;
private ActionMode actionMode;
@Override
protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) {
super.onCreate(savedInstanceState);
setContentView(R.layout.activity_list);
listView = findViewById(R.id.list_view);
listView.setChoiceMode(ListView.CHOICE_MODE_MULTIPLE_MODAL);
listView.setMultiChoiceModeListener(this);
}
@Override
public boolean onCreateActionMode(ActionMode mode, Menu menu) {
MenuInflater inflater = mode.getMenuInflater();
inflater.inflate(R.menu.context_menu_list, menu);
return true;
}
@Override
public boolean onPrepareActionMode(ActionMode mode, Menu menu) {
return false;
}
@Override
public boolean onActionItemClicked(ActionMode mode, MenuItem item) {
// 取得所有選中的項目位置
SparseBooleanArray checked = listView.getCheckedItemPositions();
List selectedPositions = new ArrayList<>();
for (int i = 0; i < checked.size(); i++) {
if (checked.valueAt(i)) selectedPositions.add(checked.keyAt(i));
}
int id = item.getItemId();
if (id == R.id.context_delete) {
deleteItems(selectedPositions);
mode.finish(); // 結束 Action Mode
return true;
} else if (id == R.id.context_share) {
shareItems(selectedPositions);
mode.finish();
return true;
}
return false;
}
@Override
public void onDestroyActionMode(ActionMode mode) {
this.actionMode = null;
// 清除選中狀態
listView.clearChoices();
}
@Override
public void onItemCheckedStateChanged(ActionMode mode, int position, long id, boolean checked) {
// 更新標題顯示選中數量
int count = listView.getCheckedItemCount();
mode.setTitle(count + " 項目已選取");
}
}
適用於 Toolbar 按鈕、浮動按鈕、任意 View 錨點:
public void showPopupMenu(View anchorView) {
PopupMenu popup = new PopupMenu(this, anchorView, Gravity.END);
popup.getMenuInflater().inflate(R.menu.popup_menu, popup.getMenu());
// 動態修改
popup.getMenu().findItem(R.id.popup_delete).setVisible(canDelete());
popup.setOnMenuItemClickListener(item -> {
int id = item.getItemId();
if (id == R.id.popup_edit) { editCurrentItem(); return true; }
if (id == R.id.popup_delete) { deleteCurrentItem(); return true; }
if (id == R.id.popup_copy) { copyCurrentItem(); return true; }
return false;
});
popup.setOnDismissListener(menu -> { /* 清理 */ });
popup.show();
}
// Material Design 3: MenuAnchor + DropdownMenu (Compose)
/*
@Composable
fun DropdownMenuExample() {
var expanded by remember { mutableStateOf(false) }
val anchor = remember { MenuAnchor() }
Box(modifier = Modifier.fillMaxSize()) {
Button(onClick = { expanded = true }) { Text("更多選項") }
DropdownMenu(expanded = expanded, onDismissRequest = { expanded = false }) {
DropdownMenuItem(text = { Text("編輯") }, onClick = { edit(); expanded = false })
DropdownMenuItem(text = { Text("刪除") }, onClick = { delete(); expanded = false })
HorizontalDivider()
DropdownMenuItem(text = { Text("屬性") }, onClick = { properties(); expanded = false })
}
}
}
*/
onPrepareOptionsMenu 中根據狀態顯示/隱藏/啟用/停用android:alphabeticShortcut、android:numericShortcut (實體鍵盤裝置)android:orderInCategory、groupId 管理@Composable
fun ToolbarMenuExample() {
var searchText by remember { mutableStateOf("") }
TopAppBar(
title = { Text("應用標題") },
actions = {
IconButton(onClick = { /* 搜尋 */ }) {
Icon(Icons.Default.Search, contentDescription = "搜尋")
}
IconButton(onClick = { /* 新增 */ }) {
Icon(Icons.Default.Add, contentDescription = "新增")
}
// 溢出選單
DropdownMenu(
expanded = expanded,
onDismissRequest = { expanded = false }
) {
DropdownMenuItem(
text = { Text("設定") },
onClick = { navigateToSettings(); expanded = false }
)
DropdownMenuItem(
text = { Text("說明") },
onClick = { showHelp(); expanded = false }
)
}
}
)
}
Android 選單系統從傳統三類選單演進至 Toolbar/ActionBar、Contextual Action Mode、PopupMenu/DropdownMenu。新專案建議:
理解傳統機制有助於維護舊碼,但新開發請擁抱現代 Material Design 元件。