IP 地址歸屬地查詢是日誌分析、用戶畫像、安全審計的基礎功能。PHP 通過解析「純真 IP 數據庫」(qqwry.dat) 可實現高效、離線、無第三方依賴的 IP 定位。本文提供完整的類實現,採用二分查找算法,支援 IPv4 地址與域名解析。
qqwry.dat 採用定長索引區 + 變長記錄區結構:
<?php
/**
* 純真 IP 數據庫解析類
* 依賴 qqwry.dat 文件 (請從官方或可信來源獲取最新版)
*/
class IPLocation {
private $fp;
private $firstIndexOffset;
private $lastIndexOffset;
private $totalRecords;
const RECORD_LENGTH = 7; // 索引區每條長度
const FLAG_COUNTRY_REDIRECT = 1;
const FLAG_AREA_REDIRECT = 2;
public function __construct(string $datFile = 'qqwry.dat') {
if (!file_exists($datFile)) {
throw new RuntimeException("IP 數據庫文件不存在: $datFile");
}
$this->fp = fopen($datFile, 'rb');
$this->firstIndexOffset = $this->readLong();
$this->lastIndexOffset = $this->readLong();
$this->totalRecords = ($this->lastIndexOffset - $this->firstIndexOffset) / self::RECORD_LENGTH;
register_shutdown_function([$this, 'close']);
}
public function close(): void {
if (is_resource($this->fp)) fclose($this->fp);
}
/** 讀取 4 字節無符號長整型 (小端序) */
private function readLong(): int {
$bytes = fread($this->fp, 4);
return unpack('V', $bytes)[1]; // V = unsigned long (little endian)
}
/** 讀取 3 字節偏移地址 (補齊 1 字節解包) */
private function readOffset(): int {
$bytes = fread($this->fp, 3) . "\x00";
return unpack('V', $bytes)[1];
}
/** 讀取以 \0 結尾的字符串 */
private function readString(): string {
$str = '';
while (($char = fread($this->fp, 1)) !== "\x00") {
$str .= $char;
}
return $str;
}
/** 讀取標誌位 */
private function readFlag(): string {
return fread($this->fp, 1);
}
/** IP 字符串轉大端序 4 字節 (用於比較) */
private function ipToBytes(string $ip): string {
return pack('N', ip2long($ip)); // N = big endian unsigned long
}
/** 解析記錄區地址信息 (處理重定向) */
private function parseRecord(int $offset): array {
fseek($this->fp, $offset);
$flag = $this->readFlag();
$country = $area = '';
switch (ord($flag)) {
case self::FLAG_COUNTRY_REDIRECT: // 國家重定向
$countryOffset = $this->readOffset();
fseek($this->fp, $countryOffset);
$flag2 = $this->readFlag();
if (ord($flag2) == self::FLAG_AREA_REDIRECT) {
$areaOffset = $this->readOffset();
$area = $this->readStringAt($areaOffset);
} else {
fseek($this->fp, -1, SEEK_CUR);
$area = $this->readString();
}
$country = $this->readStringAt($countryOffset + 4); // 跳過重定向標誌+偏移
break;
case self::FLAG_AREA_REDIRECT: // 僅地區重定向
$areaOffset = $this->readOffset();
$area = $this->readStringAt($areaOffset);
$country = $this->readString();
break;
default: // 無重定向
fseek($this->fp, -1, SEEK_CUR);
$country = $this->readString();
$area = $this->readString();
break;
}
return ['country' => $country, 'area' => $area];
}
/** 在指定偏移讀取字符串 */
private function readStringAt(int $offset): string {
$cur = ftell($this->fp);
fseek($this->fp, $offset);
$str = $this->readString();
fseek($this->fp, $cur);
return $str;
}
/** 二分查找 IP 所在索引 */
private function binarySearch(string $ipBytes): ?int {
$low = 0;
$high = $this->totalRecords - 1;
while ($low <= $high) {
$mid = (int)(($low + $high) / 2);
fseek($this->fp, $this->firstIndexOffset + $mid * self::RECORD_LENGTH);
$startIp = strrev(fread($this->fp, 4)); // 索引區存小端序,轉大端比較
$recordOffset = $this->readOffset();
fseek($this->fp, $recordOffset);
$endIp = strrev(fread($this->fp, 4));
if ($ipBytes < $startIp) {
$high = $mid - 1;
} elseif ($ipBytes > $endIp) {
$low = $mid + 1;
} else {
return $this->firstIndexOffset + $mid * self::RECORD_LENGTH;
}
}
return null;
}
/** 公開查詢介面 */
public function query(string $ipOrDomain): ?array {
$ip = gethostbyname($ipOrDomain); // 域名自動解析
if ($ip === $ipOrDomain && !filter_var($ip, FILTER_VALIDATE_IP, FILTER_FLAG_IPV4)) {
return null; // 無效 IP/域名
}
$ipBytes = $this->ipToBytes($ip);
$indexOffset = $this->binarySearch($ipBytes);
if ($indexOffset === null) return null;
// 讀取索引區的記錄區偏移
fseek($this->fp, $indexOffset + 4); // 跳過起始 IP
$recordOffset = $this->readOffset();
fseek($this->fp, $recordOffset);
$startIp = long2ip($this->readLong());
$endIp = long2ip($this->readLong());
$location = $this->parseRecord($recordOffset + 8); // 跳過結束 IP
return [
'ip' => $ip,
'start_ip' => $startIp,
'end_ip' => $endIp,
'country' => $location['country'],
'area' => $location['area'],
];
}
}
<?php
require_once 'IPLocation.php';
try {
$ipLocator = new IPLocation(__DIR__ . '/qqwry.dat');
$tests = [
'8.8.8.8', // Google DNS
'114.114.114.114', // 114 DNS
'www.baidu.com', // 域名自動解析
'192.168.1.1', // 內網 IP (查無結果)
];
foreach ($tests as $target) {
$result = $ipLocator->query($target);
if ($result) {
printf("IP: %-15s | 範圍: %s - %s | 國家: %s | 區域: %s\n",
$result['ip'], $result['start_ip'], $result['end_ip'],
$result['country'] ?: '未知', $result['area'] ?: '未知');
} else {
echo "$target -> 未找到歸屬地信息\n";
}
}
} catch (Exception $e) {
echo "錯誤: " . $e->getMessage();
}
IP: 8.8.8.8 | 範圍: 8.8.8.0 - 8.8.8.255 | 國家: 美國 | 區域: 加利福尼亞州山景市谷歌公司
IP: 114.114.114.114 | 範圍: 114.114.114.0 - 114.114.114.255 | 國家: 中國 | 區域: 江蘇省南京市電信
IP: www.baidu.com | 範圍: 180.101.49.0 - 180.101.49.255 | 國家: 中國 | 區域: 北京市百度網訊科技有限公司
IP: 192.168.1.1 -> 未找到歸屬地信息
mmap 將 .dat 映射到內存,消除 I/O 開銷 (需 sysvshm 或 shmop 擴展)。qqwry.dat 替換舊文件。ip2location、MaxMind GeoIP2 等商業/開源庫。通過封裝二分查找與重定向解析邏輯,PHP 即可高效實現離線 IP 歸屬地查詢。此方案零外部依賴、響應極快 (亞毫秒級),適合日誌實時分析、訪問控制、內容分發等場景。建議將上述類納入專案公共庫,並配合定時任務自動更新數據庫,保證查詢準確性。