依據中華民國國家標準 CNS 11643 (原 GB 11643-1999) 實作身分證字號檢核:加權加總 → 模 11 餘數 → 對照表取檢查碼。提供三個核心函數:計算檢查碼、15 碼升 18 碼、18 碼驗證,並處理百歲長者特殊編碼 (996~999)。
<?php
/**
* 計算 18 碼身分證字號的檢查碼 (第 18 碼)
* @param string $idBase 前 17 碼本體碼
* @return string|false 檢查碼 (0-9 或 X) 或 false
*/
function idcard_verify_number(string $idBase): string|false {
if (strlen($idBase) !== 17) return false;
// 加權因子 (固定)
$factor = [7, 9, 10, 5, 8, 4, 2, 1, 6, 3, 7, 9, 10, 5, 8, 4, 2];
// 餘數對應檢查碼
$verifyMap = ['1', '0', 'X', '9', '8', '7', '6', '5', '4', '3', '2'];
$sum = 0;
for ($i = 0; $i < 17; $i++) {
$sum += (int)$idBase[$i] * $factor[$i];
}
$mod = $sum % 11;
return $verifyMap[$mod];
}
/**
* 15 碼身分證升級為 18 碼
* @param string $id15 15 碼身分證
* @return string|false 18 碼身分證或 false
*/
function idcard_15to18(string $id15): string|false {
if (strlen($id15) !== 15) return false;
// 判斷出生年份前綴:19 或 18 (百歲長者特例)
$seq = substr($id15, 12, 3); // 順序碼
$century = in_array($seq, ['996','997','998','999'], true) ? '18' : '19';
$id17 = substr($id15, 0, 6) . $century . substr($id15, 6, 9); // 組成 17 碼本體
$check = idcard_verify_number($id17);
if ($check === false) return false;
return $id17 . $check;
}
/**
* 驗證 18 碼身分證字號完整性
* @param string $id18 18 碼身分證
* @return bool
*/
function idcard_checksum18(string $id18): bool {
if (strlen($id18) !== 18) return false;
$base = substr($id18, 0, 17);
$check = idcard_verify_number($base);
return $check !== false && $check === strtoupper($id18[17]);
}
/**
* 完整驗證:格式 + 校驗碼 + 生日合法性 + 地址碼 (可選)
* @param string $id 身分證字號 (15 或 18 碼)
* @return array ['valid'=>bool, 'normalized'=>string|null, 'error'=>string|null]
*/
function validateIdCard(string $id): array {
$id = strtoupper(trim($id));
// 格式檢查
if (preg_match('/^[A-Z][12]\d{13}$/', $id)) {
// 15 碼格式 (舊制)
$normalized = idcard_15to18($id);
if ($normalized === false) return ['valid'=>false, 'error'=>'15碼升級失敗'];
return ['valid'=>true, 'normalized'=>$normalized, 'error'=>null];
}
if (preg_match('/^[A-Z][12]\d{16}[0-9X]$/', $id)) {
// 18 碼格式
if (!idcard_checksum18($id)) return ['valid'=>false, 'error'=>'校驗碼錯誤'];
// 進一步驗證生日、地址碼...
return ['valid'=>true, 'normalized'=>$id, 'error'=>null];
}
return ['valid'=>false, 'error'=>'格式不符 (應為 15 或 18 碼)'];
}
?>
<?php
// 測試資料 (公開測試號碼)
$tests = [
'A123456789', // 15 碼
'A12345678901234', // 15 碼
'A123456789012345',// 15 碼 (百歲特例 996~999 在第13-15碼)
'A1234567890123456X', // 18 碼
];
foreach ($tests as $id) {
$res = validateIdCard($id);
echo "$id => ";
if ($res['valid']) {
echo "有效 (標準化: {$res['normalized']})\n";
} else {
echo "無效 - {$res['error']}\n";
}
}
?>
位置: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
┌───┬─┬──────────┬─────────────┬─────────────┬──┐
18碼: │字母│性別│ 出生日期 │ 戶籍地址碼 │ 順序碼 │檢│
└───┴─┴──────────┴─────────────┴─────────────┴──┘
1碼 1碼 7碼 (YYYYMMDD) 4碼 3碼 1碼
15碼: 字母 性別 出生日期(YYMMDD) 戶籍地址碼 順序碼
(無檢查碼,無世紀位)
| 代碼 | 縣市 | 代碼 | 縣市 |
|---|---|---|---|
| 10 | 台北市 | 20 | 宜蘭縣 |
| 11 | 台中市 | 21 | 桃園縣 |
| 12 | 台南市 | 22 | 新竹縣 |
| 13 | 高雄市 | 23 | 苗栗縣 |
| 14 | 基隆市 | 24 | 台中縣 |
| 15 | 新竹市 | 25 | 南投縣 |
| 16 | 嘉義市 | 26 | 彰化縣 |
| 17 | 嘉義縣 | 27 | 雲林縣 |
| 18 | 台南縣 | 28 | 屏東縣 |
| 19 | 高雄縣 | 29 | 台東縣 |
| 30 | 花蓮縣 | 31 | 澎湖縣 |
| 32 | 金門縣 | 33 | 連江縣 |
function validateIdCardDeep(string $id): array {
$basic = validateIdCard($id);
if (!$basic['valid']) return $basic;
$norm = $basic['normalized']; // 18 碼
// 生日
$birth = substr($norm, 6, 8); // YYYYMMDD
$y = (int)substr($birth,0,4); $m = (int)substr($birth,4,2); $d = (int)substr($birth,6,2);
if (!checkdate($m, $d, $y)) return ['valid'=>false, 'error'=>'生日不合法'];
// 地址碼
$area = (int)substr($norm, 2, 4);
$validAreas = array_merge(range(10,19), range(20,33));
if (!in_array($area, $validAreas, true)) return ['valid'=>false, 'error'=>'地址碼不存在'];
return ['valid'=>true, 'normalized'=>$norm, 'birth'=>$birth, 'area'=>$area];
}
?>
<?php
// 靜態快取避免重複建立陣列
function idcard_verify_number_fast(string $idBase): string|false {
static $factor = [7,9,10,5,8,4,2,1,6,3,7,9,10,5,8,4,2];
static $map = ['1','0','X','9','8','7','6','5','4','3','2'];
if (strlen($idBase)!==17) return false;
$sum = 0;
for ($i=0;$i<17;$i++) $sum += (int)$idBase[$i] * $factor[$i];
return $map[$sum % 11];
}
?>