萬盛學電腦網

您现在的位置: 萬盛學電腦網 >> 程式設計 >  >> 網路程式設計 >> PHP 程式設計

PHP 身分證字號驗證與 15 碼升 18 碼完整函數庫

PHP 身分證字號驗證與 15 碼升 18 碼完整函數庫

依據中華民國國家標準 CNS 11643 (原 GB 11643-1999) 實作身分證字號檢核:加權加總 → 模 11 餘數 → 對照表取檢查碼。提供三個核心函數:計算檢查碼、15 碼升 18 碼、18 碼驗證,並處理百歲長者特殊編碼 (996~999)。

完整函數庫程式碼

<?php
/**
 * 計算 18 碼身分證字號的檢查碼 (第 18 碼)
 * @param string $idBase 前 17 碼本體碼
 * @return string|false 檢查碼 (0-9 或 X) 或 false
 */
function idcard_verify_number(string $idBase): string|false {
    if (strlen($idBase) !== 17) return false;

    // 加權因子 (固定)
    $factor = [7, 9, 10, 5, 8, 4, 2, 1, 6, 3, 7, 9, 10, 5, 8, 4, 2];
    // 餘數對應檢查碼
    $verifyMap = ['1', '0', 'X', '9', '8', '7', '6', '5', '4', '3', '2'];

    $sum = 0;
    for ($i = 0; $i < 17; $i++) {
        $sum += (int)$idBase[$i] * $factor[$i];
    }
    $mod = $sum % 11;
    return $verifyMap[$mod];
}

/**
 * 15 碼身分證升級為 18 碼
 * @param string $id15 15 碼身分證
 * @return string|false 18 碼身分證或 false
 */
function idcard_15to18(string $id15): string|false {
    if (strlen($id15) !== 15) return false;

    // 判斷出生年份前綴:19 或 18 (百歲長者特例)
    $seq = substr($id15, 12, 3); // 順序碼
    $century = in_array($seq, ['996','997','998','999'], true) ? '18' : '19';

    $id17 = substr($id15, 0, 6) . $century . substr($id15, 6, 9); // 組成 17 碼本體
    $check = idcard_verify_number($id17);
    if ($check === false) return false;

    return $id17 . $check;
}

/**
 * 驗證 18 碼身分證字號完整性
 * @param string $id18 18 碼身分證
 * @return bool
 */
function idcard_checksum18(string $id18): bool {
    if (strlen($id18) !== 18) return false;
    $base = substr($id18, 0, 17);
    $check = idcard_verify_number($base);
    return $check !== false && $check === strtoupper($id18[17]);
}

/**
 * 完整驗證:格式 + 校驗碼 + 生日合法性 + 地址碼 (可選)
 * @param string $id 身分證字號 (15 或 18 碼)
 * @return array ['valid'=>bool, 'normalized'=>string|null, 'error'=>string|null]
 */
function validateIdCard(string $id): array {
    $id = strtoupper(trim($id));

    // 格式檢查
    if (preg_match('/^[A-Z][12]\d{13}$/', $id)) {
        // 15 碼格式 (舊制)
        $normalized = idcard_15to18($id);
        if ($normalized === false) return ['valid'=>false, 'error'=>'15碼升級失敗'];
        return ['valid'=>true, 'normalized'=>$normalized, 'error'=>null];
    }
    if (preg_match('/^[A-Z][12]\d{16}[0-9X]$/', $id)) {
        // 18 碼格式
        if (!idcard_checksum18($id)) return ['valid'=>false, 'error'=>'校驗碼錯誤'];
        // 進一步驗證生日、地址碼...
        return ['valid'=>true, 'normalized'=>$id, 'error'=>null];
    }
    return ['valid'=>false, 'error'=>'格式不符 (應為 15 或 18 碼)'];
}
?>

使用範例

<?php
// 測試資料 (公開測試號碼)
$tests = [
    'A123456789',      // 15 碼
    'A12345678901234', // 15 碼
    'A123456789012345',// 15 碼 (百歲特例 996~999 在第13-15碼)
    'A1234567890123456X', // 18 碼
];

foreach ($tests as $id) {
    $res = validateIdCard($id);
    echo "$id => ";
    if ($res['valid']) {
        echo "有效 (標準化: {$res['normalized']})\n";
    } else {
        echo "無效 - {$res['error']}\n";
    }
}
?>

身分證字號結構解析


位置:  1   2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
       ┌───┬─┬──────────┬─────────────┬─────────────┬──┐
18碼:  │字母│性別│  出生日期  │   戶籍地址碼   │  順序碼   │檢│
       └───┴─┴──────────┴─────────────┴─────────────┴──┘
        1碼  1碼    7碼 (YYYYMMDD)    4碼            3碼  1碼

15碼:  字母 性別  出生日期(YYMMDD)  戶籍地址碼  順序碼
        (無檢查碼,無世紀位)

地址碼對照表 (前 4 碼)

代碼縣市代碼縣市
10台北市20宜蘭縣
11台中市21桃園縣
12台南市22新竹縣
13高雄市23苗栗縣
14基隆市24台中縣
15新竹市25南投縣
16嘉義市26彰化縣
17嘉義縣27雲林縣
18台南縣28屏東縣
19高雄縣29台東縣
30花蓮縣31澎湖縣
32金門縣33連江縣

擴充:生日與地址碼二次驗證

function validateIdCardDeep(string $id): array {
    $basic = validateIdCard($id);
    if (!$basic['valid']) return $basic;

    $norm = $basic['normalized']; // 18 碼
    // 生日
    $birth = substr($norm, 6, 8); // YYYYMMDD
    $y = (int)substr($birth,0,4); $m = (int)substr($birth,4,2); $d = (int)substr($birth,6,2);
    if (!checkdate($m, $d, $y)) return ['valid'=>false, 'error'=>'生日不合法'];

    // 地址碼
    $area = (int)substr($norm, 2, 4);
    $validAreas = array_merge(range(10,19), range(20,33));
    if (!in_array($area, $validAreas, true)) return ['valid'=>false, 'error'=>'地址碼不存在'];

    return ['valid'=>true, 'normalized'=>$norm, 'birth'=>$birth, 'area'=>$area];
}
?>

效能優化:預計算加權表

<?php
// 靜態快取避免重複建立陣列
function idcard_verify_number_fast(string $idBase): string|false {
    static $factor = [7,9,10,5,8,4,2,1,6,3,7,9,10,5,8,4,2];
    static $map = ['1','0','X','9','8','7','6','5','4','3','2'];

    if (strlen($idBase)!==17) return false;
    $sum = 0;
    for ($i=0;$i<17;$i++) $sum += (int)$idBase[$i] * $factor[$i];
    return $map[$sum % 11];
}
?>
copyright © 萬盛學電腦網 all rights reserved